कृषि क्षेत्र नयाँ पुस्ताको आकर्षण बढ्दै

प्रकाश उप्रेती/
विर्तामोड । तीनबर्ष यता झापामा युवाको आकर्षण कृषि क्षेत्रमा बढेको छ । नयाँ प्रविधि भित्रिएसँगै कृषि क्षेत्रमा नयाँ पुस्ताको आकर्षण बढेको हो । परम्परागत ढङ्गमा बाली तथा पशुपालन गरिंदै आएकोमा अहिले आएर आधुनिक खेती प्रणालीबाट आम्दानीको सम्भावना बढेपछि कृषि क्षेत्रमा युवा आकर्षित भएका हुन् ।

बेरोजगारी तथा केही वर्ष विदेश बसेपछि स्वदेश फर्केका युवाले मनग्यै आम्दानी हुने भएपछि कृषि पेशालाई आम्दानीको श्रोत बनाउन थालेको घरेलु तथा साना उद्योग कार्यालय चन्द्रगढीका प्रमुख गोपीप्रसाद घिमिरेले बताए ।kirsi

उनका अनुसार एक वर्षयता उद्योगी र व्यापारीको ध्यान पनि कृषि क्षेत्रमा ठोकिन थालेको छ । झापा हल्दिबारी–१ पाराखोपीका ढोकल बानियाँ कृषि क्षेत्रमा सम्भावना खोजिरहेका छन् । वैदेशिक रोजगारीका क्रममा ६ वर्षसम्म विदेश बसेका बानियाँ पुनः विदेशको चक्करमा थिए ।

‘पहिले विदेशमै धेरै बसिंयो तर, घरमै बसेर केही गरांँै भन्दा लगानी थिएन,’ उनले भने, ‘ स्थानीय सहकारीले ऋण दिने भएपछि कपडा पसल गर्ने सोचले पसल थालेँ ।’
‘पारिवारिक समस्याका कारण थालिएको पसलबाट खासै आम्दानी नभएपछि उनी निराश बनेका थिए ।

‘जताततै ऋण थियो, फेरि एकपटक विदेश हानिउँ भन्ने लाग्यो, विदेश जानका लागि बिर्तामोडको अञ्जली ओभरसिजदेखि इटहरीसम्म धाएँ । तर, विदेश जानका लागि धेरै रकम लाग्ने भएपछि रकम जुटाउनै गारो प¥यो’ उनले सुनाए ।
विदेश जाने सोच भन्दा साथीको प्रेरणाले मन खिचेपछि स्वरोजगारका लागि कृषि क्षेत्रमा लागेको बानियाँले बताए । उनले थोरै लगानीबाट स्वरोजगार बन्नका लागि खसी पालन सुरु गरेका छन् । बानियाँले भने,‘अढाई विघा जमिनमा चिया बगान छ ।

खसी पालन र बगान दुवैतिरको स्याहार पुग्ने भएकाले खसीपालन सुरु गरेकोे हुँ ।’
बानियाँले खोर बनाएर २ महिनामा २४ वटा खसी पाल्न सुरु गरेका छन् । उन्नत जातका खसीको स्याहारमा व्यस्त बानियाँ हाल पशुपालनको फर्म दर्ता गर्ने सुरमा छन् ।

फर्म दर्ता गरेपछि बाख्रा र खसीको संख्या बढाउने तयारी गरेको उनले सुनाए । यो त एउटा उदाहरण मात्रै हो । हाल विर्तामोडमा बस्दै आएका घोडामारा गाविसका चन्द्र खरेललले शनि–अर्जुन नगरपालिका–४ मा फर्म दर्ता गरेर गाई पालन सुरु गरेका छन् ।

लामो समयसम्मको अनुभव र मेहनतबाट गाईपालन उनले सुरु गरेका छन् । पाँच जनाको सामूहिक लगानीमा गाईपालन गर्दै आएको खरेलले बताए । ४ दर्जनबढी गाई पाल्न जमिनको व्यवस्थापनका लागि करिब ५० लाख बराबरको खर्च भएको खरेलले बताए ।
उता २० वर्षसम्म विदेशमा समय बिताएका कन्काई नगरपालिका–८ का आइपी भट्टराई स्वरोजगार बन्ने सोचमा छन् । जमिनमुनिको पानी निकाल्न निकै मेहनत र खर्च गर्नुपर्ने उक्त ठाउँमा आफू स्वरोजगार बन्नकै लागि २ लाखबढी रकम ट्युवेलमा उनले रकम खर्चिएका छन् ।

पानीको हाहाकार हुने त्यस क्षेत्रका स्थानीयलाई उर्जा थप्न पनि उक्त लगानी गरेको उनको भनाई छ । ट्युवेल गाडेपछि माछा पोखरी पोखरी बनाएर ७ हजार माछाका भुरा हालेका छन् ।

राम्रो आम्दानी हुने भएको बुझेपछि माछा र खसीपालन एकैसाथ उनले सुरु गरेका हुन् । एक विघा जमिनमा पाउँलिनिया र मलेसियन जातका बिरुवा समेत उनले लगाएका छन् ।
युवालाई कृषि पेशामा आकर्षित गर्ने उद्देश्यले सरकारले लगानी गर्न थालेसँगै कृषि फाम दर्ता गर्नेको संख्या झापामा बढेको छ । तीनवर्ष यता कृषि तथा वनजन्य शीर्षकमा फाम दर्ता गर्नेको संख्या बढेको घरेलु तथा साना उद्योग कार्यालयले जनाएको छ ।

कार्यालयको तथ्याङ्क अनुसार २०६९÷०७० सालमा ६५ वटा कृषि तथा वनजन्य शीर्षकमा फाम दर्ता भएका थिए । ०७०÷०७१ मा एकसय १३ वटा र ०७१÷०७२ मा सबैभन्दा बढी ३ सय ५ वटा कृषि तथा वनजन्य शीर्षकमा संस्था दर्ता भएका छन् ।

पछिल्लो एक बर्षको अवधिमा उत्पादनमूलक शीर्षकमा २ सय ३७ वटा, सेवामूलकमा एकसय ९० वटा, निर्माणमा ५ वटा र पर्यटनमा ४ वटा गरी ७४१ वटा फाम दर्ता भएको प्रमुख घिमिरेले बताए । फाम दर्ताबाट २ करोड १० लाख ७२ हजार ४५ रुपैयाँ राजश्व संकलन भएको छ ।

कार्यालयले विभिन्न शीर्षकमा नियम उल्लङ्घन गरेका १९ वटा र २ वटा फामलाई कारवाही गरेको जनाएको छ । प्रमुख घिमिरेले सरकारले कृषि क्षेत्रलाई व्यवसायिकरण गर्नका लागि ५ वर्षसम्म कर मिनाहा, युवा र महिला लक्षित कार्यक्रम ल्याउन आवश्यक रहेको बताए ।

 

प्रतिक्रिया दिनुहोस्: